Mijn Passie

Log hier in met je Entree account

Inhoud

Inleiding

Het starten van een eigen onderneming is moeilijker dan het lijkt. Wat is de onderneming waard? Moet er nog verbouwd worden? Zijn er voldoende hulpmiddelen, zoals borden, bestek, potten, glazen aanwezig? Eén ding staat vast: wil je een horecabedrijf beginnen of overnemen, dan is er geld nodig.

Dit geld is afkomstig van jezelf of van anderen. Het geld dat je zelf in de onderneming investeert, wordt Eigen Vermogen genoemd.

Waarom is het belangrijk om te weten wat je Eigen Vermogen is?

Het Eigen Vermogen bepaalt hoeveel Vreemd Vermogen (leningen) er nodig zijn voor het starten van een onderneming. Ook moet je als ondernemer het Eigen Vermogen van je onderneming kunnen berekenen om te bepalen of je winst of verlies hebt behaald in een bepaalde periode.

Deze theorie gaat over het Eigen Vermogen:

  • De rol van Eigen Vermogen bij het opstarten van de onderneming;

  • Specifieke kenmerken van het Eigen Vermogen;

  • Het economisch resultaat van de onderneming.

De start van een onderneming ↑Naar boven

De buurman van Loes heeft een eetcafé. De buurman heeft jaren geleden het pand gekocht en verschillende keren laten verbouwen. Nu hij 65 geworden is, wil hij het rustiger aan doen. Hij wil het eetcafé, waarvan hij eigenaar is, voor vijfhonderd euro per maand aan Loes verhuren. De buurman is ook eigenaar van de in het pand aanwezige inventaris. Hij vraagt € 30.000 voor de aanwezige voorraad en inventaris. Samen met haar man bekijkt Loes de aanwezige productiemiddelen.

Er zal nog het nodige aangeschaft moeten worden:

Productiemiddelen:

(geschatte aanschaf)prijs:

Overnameprijs

€ 30.000

Auto

€ 10.800

Aanschaf mobiele keuken

€ 60.000

Vooruit te betalen bedragen

€ 18.700

Aanschaf inventaris restaurant

€ 6.400

Te bestellen voorraad

€ 2.800

Bankgeld

€ 1.500

Kasgeld

€ 500 +

In totaal

€ 130.700

Voorbeelden van vooruitbetaalde bedragen zijn:

  • borg van € 1.500; pas bij opzegging van de huur wordt dit bedrag, bij correcte oplevering, teruggestort;

  • btw over aan te schaffen goederen/verbouwing; deze btw kan na afloop van het kwartaal met de belastingdienst verrekend worden.

Voor de opening van een nieuw horecabedrijf wordt vaak Eigen Vermogen geïnvesteerd.

De vermogensbehoefte bedraagt dus € 130.700. Loes denkt in totaal € 130.700 nodig te hebben. Hoe komt ze aan dit geld? Of om het eens mooi te zeggen, hoe voorziet ze in dit vermogen? Daarvoor zijn twee mogelijkheden:

  • Eigen Vermogen

  • Vreemd Vermogen.

Loes heeft geld gespaard. Er staat in haar ogen een gigantisch bedrag van €  32.700 op de bank. Ze besluit haar eigen geld voor de aanschaf van de productiemiddelen te gebruiken. Bovendien staat ze haar auto aan de onderneming af.

Het Eigen Vermogen dat Loes ter beschikking stelt, bedraagt:

Eigen Vermogen door:

Bedrag

Storting van geld

€ 32.700

In natura (de auto)

€ 10.800 +

Totaal Eigen Vermogen

€ 43.500

Kenmerken Eigen Vermogen ↑Naar boven

De creditzijde van de balans laat zien hoe in de vermogensbehoefte is voorzien.

Kijk in het onderdeel ‘Financiële administratie’ voor uitleg over de balans.

Als eerste post bovenaan staat het Eigen Vermogen.

Loes maakt het geld over naar de bankrekening van haar onderneming. De balans ziet na deze transactie er als volgt uit:

Balans van Loes

Debet

Credit

Auto

10.800

Eigen Vermogen

43.500

Bank

32.700

43.500

43.500

Het Eigen Vermogen bezit een aantal kenmerken:

  1. Geen vaste vergoeding: de eigenaar krijgt geen vaste vergoeding (rente) voor het beschikbaar stellen van het Eigen Vermogen.

  2. Het Eigen Vermogen is risicodragend vermogen. Bij faillissement krijgen de eigenaars alleen het geld terug dat overblijft als alle schuldeisers zijn terugbetaald.

  3. Vormt garantie voor verschaffers van Vreemd Vermogen: verliezen gaan eerst ten koste van het Eigen Vermogen. Zolang er Eigen Vermogen is, kunnen de verschaffers van Vreemd Vermogen worden terugbetaald.

  4. Het Eigen Vermogen is permanent vermogen. Pas bij beëindiging van de onderneming worden productiemiddelen verkocht (dus in geld omgezet). Nadat de schulden betaald zijn, is het restant voor de eigenaar.

  5. Het Eigen Vermogen is geen betaalmiddel: er kan dus niet mee betaald worden. Dat kan alleen met betaalmiddelen (kas en bank). Het Eigen Vermogen laat het bedrag zien dat (in het verleden) door de eigenaar(s) aan de onderneming ter beschikking is gesteld.

De ondernemer ontdekt dat hij zichzelf nog geen salaris heeft uitgekeerd

Het Eigen Vermogen verandert

Ondernemers starten een onderneming met de bedoeling er geld aan te verdienen. Dat is Loes goed gelukt. Ze heeft het afgelopen jaar een winst behaald van € 39.000. Ze heeft hier hard voor gewerkt. Hierdoor is de waarde van de onderneming toegenomen. De winst is dan ook voor de eigenaar van de onderneming. De waarde die de eigenaar in zijn eigen onderneming geïnvesteerd heeft, neemt door het maken van winst toe. Het Eigen Vermogen stijgt.

Winst en de gevolgen op de balans

Debet

Credit

Activa

neemt toe met:

39.000

Eigen Vermogen

neemt toe met:

39.000

Bij verlies zal de waarde van de onderneming (de Activa) verminderen. Het Eigen Vermogen neemt af.

Loes is de onderneming gestart om eraan te verdienen. De winst is pas aan het eind van het (boek)jaar bekend. Tussentijds moeten ondernemers toch leven. Loes neemt dan ook regelmatig geld voor privégebruik, als voorschot op de winst, uit de onderneming op.

Gerrit, eigenaar van een café, neemt gedurende het jaar € 24.000 voor privégebruik op. Achteraf blijkt de winst slechts € 14.000 te zijn geweest. Eigenlijk heeft Gerrit € 10.000 te veel uit de zaak opgenomen. Gerrit is zijn onderneming ‘aan het opeten’. Een ongezonde situatie die (afhankelijk van je financiële reserves) je niet lang volhoudt.

Een geldopname voor privégebruik vermindert de waarde van het bezit. Het Eigen Vermogen zal erdoor omlaag gaan. Een geldstorting zal het omgekeerde effect hebben. Het Eigen Vermogen van een onderneming is dan ook voortdurend in verandering. Schematisch:

De winst bedroeg € 39.000. Loes neemt gedurende het jaar € 26.000 voor privégebruik uit de onderneming op. Een gedeelte van de winst blijft dus in de onderneming. Deftig gezegd: een gedeelte van de winst wordt gereserveerd. Voor Loes geldt:

Bedrag

Winst

€ 39.000

Privéopname

€ 26.000 -

Reserve

€ 13.000

De reserve kan gebruikt worden om:

  • andere productiemiddelen aan te schaffen;

  • schulden af te lossen;

Hoe dan ook. Een steeds groter deel van de Activa wordt met Eigen Vermogen gefinancierd.

Bedrag

Het oude vermogen bedroeg

€ 43.500

Reserve

€ 13.000 +

Nieuw Eigen Vermogen

€ 56.500

Het Eigen Vermogen is als volgt te berekenen:

Formule

Voor Loes geldt:

Bedragen x € 1.000

Debet

Credit

Diverse Activa

116.700

Eigen Vermogen

?

Lening Pa

10.000

Leverancier

7.200

Overige Lening

43.000

116.700

116.700

Formule

Formule

Economisch resultaat ↑Naar boven

Bij een eenmanszaak is er één eigenaar. Deze leidt de onderneming, is voor de onderneming verantwoordelijk en heeft de onderneming voorzien van Eigen Vermogen. Het economische resultaat dat de ondernemer behaalt met de onderneming wordt winst genoemd. De winst is een vergoeding voor:

  • geleverde arbeid;

  • beschikbaar gesteld kapitaal;

  • het risico dat een onderneming loopt (om failliet te gaan en met het privévermogen aansprakelijk te worden gesteld).

Vergoeding geleverde arbeid

De beloning die een ondernemer wil ontvangen voor de geleverde arbeid in zijn eigen onderneming wordt gewaardeerd loon genoemd. De hoogte van het gewaardeerd loon wordt bepaald door het salaris dat de ondernemer bij een andere onderneming kan verdienen voor het verrichten van dezelfde werkzaamheden.

Loes is eigenaresse van het eetcafé ‘Het Gouden Ei’.
Als zij als manager hetzelfde eetcafé had gewerkt, had zij € 2.200 aan salaris ontvangen. Loes zou per jaar € 2.200 x 12 maanden = € 26.400 + 8% vakantiegeld (€ 2.112) = € 28.512 verdiend hebben.
Nu Loes voor zichzelf werkt, zal ze zichzelf moeten verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid. Bovendien zal ze zelf haar pensioen moeten opbouwen. Daarom stelt Loes haar gewaardeerd loon op € 35.000

Vergoeding beschikbaar gesteld kapitaal:

Een onderneming stelt Eigen Vermogen beschikbaar. In plaats van het geld op de bank te zetten, geeft ze dit aan haar eigen onderneming in bruikleen. De bank vergoedt rente. Nu de onderneming het geld in haar eigen onderneming heeft gestort, mist ze de rente die de bank zou vergoeden. De vergoeding over het gemiddeld Eigen Vermogen zal even groot moeten zijn als het gemiste rentebedrag.

Loes is eigenaresse van het eetcafé ‘Het Gouden Ei’.
Het Eigen Vermogen bedroeg op 1 januari 2007 € 43.500. Aan reserve voegt zij in 2007 € 13.000 aan het Eigen Vermogen toe. Dit bedraagt op 31 december dus € 56.500.
Het gemiddeld Eigen Vermogen bedroeg over 2007: (€ 43.500 + € 56.500) : 2 = € 50.000.
Loes schat in dat zij jaarlijks 4% rente per bank zou hebben ontvangen.
Zij mist aan rente-inkomsten: € 50.000 x 4% = € 2.000 per jaar.

Vergoeding gelopen risico:

De winst moet hoger zijn dan het gewaardeerd loon en de vergoeding over het Eigen Vermogen. Dit is tenslotte het geld wat de ondernemer zou hebben verdiend als hij bij een baas zou hebben gewerkt. Van de baas krijgt hij een salaris. Het geld had dan nog op de bank gestaan. Van de bank krijgt hij een rentevergoeding. Op het moment dat de winst van een onderneming lager is dan zijn gewaardeerd loon en vergoeding over het Eigen Vermogen, doet de ondernemer er verstandig aan zijn onderneming te beëindigen. Zonder kopzorgen en een hoop geregel in de avonduren is zijn inkomen hoger als hij bij een baas zou werken en rente van de bank zou ontvangen. De winst moet dus hoger zijn dan het gewaardeerd loon en de vergoeding die de ondernemer voor zijn Eigen Vermogen ontvangt. De extra winst boven het gewaardeerd loon en rentevergoeding over het Eigen Vermogen wordt het economisch resultaat of ondernemersresultaat genoemd. Het is de beloning voor de extra werkzaamheden en het risico dat een onderneming met zich meebrengt.

Loes, eigenaresse van het eetcafé ‘Het Gouden Ei’, heeft het economisch resultaat berekend op:

Berekening Economisch resultaat

Winst (over 2007)

€ 39.000

Gewaardeerd loon

€ 35.000

Rente Eigen Vermogen

€ 2.000 +

€ 37.000 +

Economisch resultaat

€ 2.000

 

 

In samenwerking met het

© Noordhoff Uitgevers bv