Mijn Passie

Log hier in met je Entree account

Inhoud

Inleiding

Een cao is een C ollectieve A rbeids O vereenkomst. De eerste cao in Nederland werd in 1894 afgesloten onder druk van de Amsterdamse diamantbewerkers. Diamantarbeiders dwongen hun werkgevers met een grote stakingsactie om tariefafspraken te maken. Inmiddels bestaan in Nederland ruim 900 verschillende cao’s. Maar liefst 85 procent van werkend Nederland valt onder een cao

Ook voor de horecabranche is een cao vastgesteld.

Waarom is een cao belangrijk voor werknemers?

De cao legt belangrijke afspraken op het gebied van werk vast. Je kunt hierbij denken aan: loopbaanontwikkeling, pensioenen, verzekeringen, maar ook arbeidstijden en loon.

Deze theorie gaat over:

  • de verschillende typen cao's;

  • welke specifieke kenmerken de horeca cao heeft;

  • wat er in de horeca cao staat;

  • waar je meer informatie kunt vinden over de horeca cao.

De collectieve arbeidsovereenkomst ↑Naar boven

Om te voorkomen dat elke werkgever met elke werknemer afspraken moet maken over de arbeidsvoorwaarden, worden deze voorwaarden geregeld in een cao. Dit is een afspraak tussen groepen werknemers en groepen werkgevers. Vandaar het woord collectief. De afspraken hebben betrekking op:

  • loon;

  • toeslagen;

  • betaling van overwerk;

  • werktijden;

  • proeftijd;

  • opzegtermijn;

  • pensioen.

Ook zaken als scholing, kinderopvang en vervroegd pensioen kunnen in een cao worden geregeld. In de cao staat welke werkgevers, bedrijfstakken of soorten werk onder de cao vallen.

De afspraken in de cao zijn vaak gunstiger dan die in de wet. Zo wordt in de cao vaak een hoger loon afgesproken dan het minimumloon, of meer vakantiedagen dan het wettelijke minimum. Maar de afspraken mogen nooit in strijd zijn met de wet, bijvoorbeeld met het Burgerlijk Wetboek (BW) en de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. In de cao mag dus niet een lager loon staan dan het minimumloon, of minder vakantiedagen dan in het BW.

Cao’s moeten worden aangemeld bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Een cao verplicht

Een werkgever moet de cao toepassen als:

  • hij hem zelf heeft afgesloten (ondernemings-cao);

  • hij lid is van een werkgeversorganisatie die er één voor hem heeft afgesloten (bedrijfstak-cao);

  • er in zijn branche een bedrijfstak-cao is die algemeen verbindend verklaard is. De cao geldt dan automatisch voor alle werkgevers in de bedrijfstak.

Bedrijfstak-cao

Een bedrijfstak-cao is een collectieve afspraak die binnen een sector geldt. Een bedrijfstak-cao wordt afgesloten tussen een of meer werkgevers of werkgeversorganisaties en een of meer werknemersorganisaties. De horeca heeft ook een eigen cao, maar er zijn nog veel meer collectieve arbeidsovereenkomsten. Bijvoorbeeld de cao voor het Bank- en verzekeringswezen, de cao voor de klein metaal/groot metaal, de cao voor de detailhandel, enzovoort.

Ondernemings-cao

Een ondernemings-cao is een collectieve afspraak die binnen een bedrijf geldt. Een ondernemings-cao wordt afgesloten door een werkgever met een of meer werknemersorganisaties. Voorbeelden van bedrijven met een eigen ondernemings-cao zijn Philips, Chell en Corus.

Er zijn veel mensen betrokken bij het afsluiten van een cao.

Algemeen verbindend verklaring (AVV)

De partijen die een cao hebben afgesloten, kunnen vragen of de cao voor de hele bedrijfstak gaat gelden. Dat heet een algemeen verbindend verklaring (AVV). Door een AVV wordt de cao breder toepasbaar. Ook werkgevers die niet bij de cao-partijen horen, moeten er dan aan voldoen. Een verzoek om een cao algemeen verbindend te verklaren, kan worden gedaan aan het ministerie van SZW. Bijna alle bedrijfstak-cao’s zijn algemeen verbindend verklaard, waardoor heel veel werkgevers onder een cao vallen. In de branche horeca is dat ook het geval.

Uitzendkrachten vallen meestal niet onder de cao van het bedrijf waar ze werken. Zij vallen onder een eigen uitzend-cao.

Als in een arbeidscontract staat dat een cao van toepassing is, maakt de cao gewoon deel uit van dat contract. Als een werkgever de cao-afspraken niet nakomt, kan een werknemer hem daarop aanspreken.

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) kan een cao algemeen verbindend verklaren. Een van de doelen van AVV is namelijk het bevorderen van evenwichtige arbeidsverhoudingen en arbeidsrust.

Horeca cao ↑Naar boven

De horeca heeft een eigen cao, die voluit collectieve arbeidsovereenkomst voor het horeca- en aanverwante bedrijf heet. Meestal wordt het kortweg de horeca-cao genoemd.

Eigenlijk zijn in de horeca twee cao’s van toepassing:

  • Koninklijk Horeca Nederland (KHN) is de grootste werkgeversorganisatie voor de horeca. De meeste horecabedrijven hanteren de cao van KHN. De cao-arbeidsvoorwaarden is tot stand gekomen tussen Koninklijk Horeca Nederland en De Unie. Bekijk de KHN cao: Cao Horeca 2010-2012

    De cao Horeca van KHN (Koninklijke Horeca Nederland)

    .

  • Het Nederlands Horeca Gilde (NHG) is een vereniging van horecaondernemers voor het midden- en kleinbedrijf. Het NHG heeft een eigen cao en levert aan haar leden juridische en secretariële ondersteuning en bedrijfsadviezen. Met ingang van 1 januari 2004 zijn werkgevers die zijn aangesloten bij het Nederlands Horeca Gilde een collectieve arbeidsovereenkomst aangegaan.

De nieuwe CAO voor de Horeca 2010 - 2012

Er is per 1-4-2010 een nieuwe CAO afgesloten tussen Koninlijke Horeca Nederland en de werknemersorganisaties (looptijd: 1 april 2010 t/m 31 maart 2012). Deze nieuwe CAO is vooral een verlenging van de vorige CAO.

De Horeca-CAO bevat onder andere afspraken over aanvang en beëindiging arbeidsovereenkomsten, lonen, werk- en rusttijden en vakantierechten.

Enkele aandachtpunten uit de nieuwe CAO:

  • de eindejaarsuitkering (1,25%) blijft van kracht;

  • geen loonstijging in 2010;

  • per 1 januari 2011: stijging pensioenpremie (werkgeversdeel) met 1,25%-punt);

Inhoud van de regeling ↑Naar boven

De horeca cao bestaat uit een aantal afspraken. Globaal gezien zijn alle afspraken onder te brengen in vier categorieën. Dat zijn financiën, werktijden, vrije tijd, en overig.

Financiën

Om te beginnen is er de financiële kant: loon, gratificatie en loon in natura. In de horeca-cao zijn elf functiegroepen opgenomen. Aan deze functiegroepen is een functieloon gekoppeld.

De werknemer heeft recht op een vakantietoeslag van 8% van het brutoloon, zonder toeslagen. Voor elke maand dat de werknemer werkt, krijgt hij 1/12 van de vakantietoeslag.

Werktijden

Een fulltime medewerker heeft een werkweek van gemiddeld 38 uur. Voor iedere werknemer gelden er verplichte rusttijden. Het is volgens de arbeidstijdenwet en cao verplicht om de arbeids- en rusttijden bij te houden in een administratie.

De dagen die een medewerker moet werken, liggen vast in een dienstrooster. De werkgever moet minimaal veertien dagen van tevoren het dienstrooster bekendmaken.

Overwerk is het werk in opdracht van de werkgever waarmee de arbeidstijd van 1.976 uren in een kalenderjaar wordt overschreden.

Overwerk wordt vergoed in de vorm van vrije tijd. Voor ieder uur overwerk geldt een vergoeding van één uur vrije tijd in het eerste kwartaal volgend op het jaar waarin ze zijn opgebouwd. Soms is dat niet haalbaar, en dan moeten de uren worden uitbetaald. Tot 2184 uren is dit 100% en de overige uren 150%.

Op een loonstrook zie je hoe je salaris is opgebouwd. Meestal krijg je bij indiensttreding een ‘leeswijzer’ voor je loonstrook.

Vrije tijd

Een werknemer heeft recht op gemiddeld twee vrije dagen per week. Als de werknemer erom vraagt, hoeft hij maximaal 40 zondagen per jaar te werken.

Tijdens de vakantie heeft een werknemer recht op doorbetaling van het loon. Werknemers van 18 jaar en ouder hebben recht op 25 vakantiedagen.

De werknemer heeft het recht een vakantieperiode van drie aaneengesloten weken op te nemen. Als de werknemer dit wil, of als de werkzaamheden dit nodig maken, kan de aaneengesloten vakantie worden beperkt tot twee weken. Dan heeft de werknemer nog recht op één aaneengesloten vakantie van één week.

De vakantierechten worden gedurende een jaar opgebouwd. Voor elke maand dat de werknemer werkt, krijgt hij 1/12 van het aantal vakantiedagen.

Leerlingen en de cao

In de horeca cao staat een apart onderdeel voor leerlingen. Zij mogen alleen als leerling werken in bedrijven die door Kenwerk erkend zijn. Leerlingen moeten minimaal een dag per week theoretisch onderwijs volgen. De leerling tekent een arbeidsovereenkomst en een leerlingenovereenkomst. In de leerlingenovereenkomst staat zijn opleiding vermeld en de ondersteuning die zijn werkgever (leermeester) zal geven.

Leerlingen op niveau 1 worden ingeschaal in functiegroep 1 (0 functiejaren), leerlingen van niveau 2 en 3 worden voor hun beloning minimaal ingeschaald in functiegroep 2 met 0 functiejaren. Leerlingen op niveau 4 in functiegroep 3.

De Stichting Voorlichting en Geschillenbehandeling Leerlingen in het Horecabedrijf (SVGL) is opgericht om het opleidingsklimaat voor jongeren in horecabedrijven te bevorderen.

Meer informatie over de cao ↑Naar boven

Wie onder een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) valt, kan bij de volgende personen en instanties meer informatie vinden.

  • De werkgever
    Als er een cao van toepassing is, staat dat in de arbeidsovereenkomst. De werknemer kan inzage vragen in de cao. Als de werkgever gebonden is aan een cao, is hij verplicht deze ter inzage te geven.

  • Vakbond
    Als een werknemer lid is van een van de cao-partijen (vakbond), kan hij zijn cao bij zijn vakbond opvragen. Hij kan daar ook terecht met inhoudelijke vragen over de cao. Werkgeversorganisaties en vakbonden geven uitsluitend informatie aan hun leden. Sommige grote cao’s hebben een apart informatiepunt waar ook niet-leden terechtkunnen.

  • Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
    Alle cao’s moeten worden aangemeld bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Op het ministerie is ook bekend welke cao’s algemeen verbindend verklaard zijn. Het ministerie verstrekt geen inhoudelijke informatie over cao’s. Op de websites overheid.nl en staatscourant.nl kunnen de teksten van veel cao’s worden nagelezen.

Mindmap cao

 

 

In samenwerking met het

© Noordhoff Uitgevers bv