Loes kan voor vijfhonderd euro per maand het eetcafé van de buurman huren. Het starten van een eigen onderneming is moeilijker dan het lijkt. Wat is de onderneming waard? Moet er nog verbouwd worden? Zijn er voldoende hulpmiddelen, zoals borden, bestek, potten, glazen, enz, aanwezig? Eén ding staat vast: wil je een horecabedrijf beginnen of overnemen, dan is er geld nodig. Door een investeringsbegroting op te stellen kun je het bedrag dat je nodig hebt berekenen. Een financieringsbegroting laat zien waar de middelen vandaan komen. Hoeveel de ondernemer zelf inbrengt en van wie hij het ontbrekende geld denkt te kunnen lenen.

Deze theorie gaat over:

• het opstellen van een investerings- en financieringsbegroting

Een horeca ondernemer heeft hulpmiddelen nodig om zijn diensten aan te kunnen bieden. De hulpmiddelen die een ondernemer nodig heeft om te produceren, worden productiemiddelen genoemd. De productiemiddelen van een horecabedrijf zijn niet gratis. Aan elk productiemiddel hangt een prijskaartje. De aanschaf van een productiemiddel kost geld, dit noemen we ook wel vermogen.

Hoe komt Loes erachter hoeveel vermogen ze nodig heeft om alle productiemiddelen aan te schaffen? Ze belt verschillende leveranciers en vraagt offertes aan. Ze schrijft achter elk productiemiddel de geoffreerde prijs. Op die manier ontstaat een investeringsbegroting. Een investeringsbegroting is een lijst van alle productiemiddelen met de geschatte aanschafprijs die een onderneming nodig denkt te hebben.

De vermogensbehoefte, daaronder verstaan we de hoeveelheid vermogen (geld) die nodig is voor de aanschaf van productiemiddelen, bedraagt hier dus € 113.500. Het bepalen van de vermogensbehoefte noemen we actieve financiering.

Als je een bedrijf start, hoef je niet alles met je eigen geld te betalen. Banken en andere geldverstrekkende partijen kunnen je hierbij helpen. Met andere woorden: de financiering van een onderneming gebeurt met Eigen Vermogen en Vreemd Vermogen. Eigen Vermogen is het vermogen dat de eigenaar aan zijn onderneming ter beschikking stelt. Vreemd Vermogen is het vermogen dat door anderen dan de eigenaar aan een onderneming ter beschikking is gesteld.

Een ondernemer kan in vermogen voorzien door (vermogensvoorziening):

• Eigen Vermogen.

• Vreemd Vermogen.

De productiemiddelen van een horecabedrijf kunnen ieder apart of in totaal worden gefinancierd. Als je alle productiemiddelen apart financiert, spreken we van partiële financiering.

Kies je ervoor om alle productiemiddelen in één keer te financieren, dan spreken we van totale financiering.

Een financieringsbegroting is een lijst waarop staat van wie het vermogen dat moet worden aangetrokken afkomstig is. Dan kunnen de juiste personen benaderd worden.

Het totaal aan geld dat de onderneming in bruikleen krijgt, wordt vermogensvoorziening genoemd.

Externe financiering.

Bij de start van een onderneming worden de productiemiddelen, het Eigen Vermogen en het Vreemd Vermogen ondergebracht op een balans. Een balans is een overzicht van bezittingen (Activa), het Eigen Vermogen en de schulden (Passiva). De bezittingen noteer je aan de linkerkant van de balans, deze wordt de debetzijde genoemd. Het Eigen Vermogen en de schulden noteer je aan de rechterkant, deze wordt de creditzijde van de balans genoemd.

Elke balanspost uit het voorbeeld wordt nu kort toegelicht:

Balansposten debet

Balansposten credit

De adviseur stelt samen met Loes de investeringsbegroting op. Loes denkt de volgende aanloopkosten te maken:

Het bedrag dat bij inventaris is ingevuld, is als volgt berekend:

Het bedrag dat bij voorraad drank is ingevuld, is als volgt berekend:

Het bedrag dat bij voorgefinancierde btw is ingevuld, is als volgt berekend:

Er zal meer geld aangetrokken moeten worden dan Loes gedacht heeft. Bovendien, legt de adviseur uit, zal het juiste geld aangetrokken moeten worden. Daarom deelt de adviseur de aan te schaffen productiemiddelen in investeringsduur, de tijd dat geld in een productie middel geïnvesteerd zit, in:
Vaste Activa
Vlottende Activa
Liquide Middelen

Vaste Activa

Geld dat langer dan een jaar in productiemiddelen vast zit, wordt Vaste Activa genoemd. Voorbeelden van Vaste Activa zijn:
Grond
Gebouw(en)
Verbouwingen
Borg
Inventaris
Vervoermiddelen

Al deze productiemiddelen gaan langer dan een jaar mee. Het duurt dus jaren voordat je weer over dit geld kan beschikken. Voor Loes geldt:

Het pand behoort tot de Vaste Activa.

Vlottende Activa

Vlottende Activa zijn de productiemiddelen waarin het geïnvesteerd geld tussen nu en een jaar vrijvalt. Voorbeelden van Vlottende Activa zijn ‘voorraad’, ‘debiteuren’ en ‘voorgefinancierde btw’. Zo zal Loes het bedrag dat ze aan btw heeft voorgeschoten (€ 19.086) over drie maanden weer van de belastingdienst terugkrijgen. Ze krijgt het bedrag dat ze in Voorraad drank geïnvesteerd heeft weer terug als drank verkocht wordt. Het bedrag dat Loes in Vlottende Activa geïnvesteerd heeft, bedraagt:

Voorraad behoort tot de Vlottende Activa.

Liquide Middelen

Onder Liquide Middelen verstaan we geld of productiemiddelen die onmiddellijk in geld om te zetten zijn. Met Liquide Middelen kan betaald worden!!

Aanloopkosten

In een investeringsbegroting worden de aanloopkosten onder Liquide Middelen genoteerd. Dit geld geeft men veelal uit nog voordat de onderneming geopend is. Dit geld zal door ‘iemand’ beschikbaar moeten worden gesteld. Meestal wordt het uit eigen middelen gefinancierd.

Kas(geld) behoort tot de Liquide Middelen.

De investeringsbegroting van Loes ziet er als volgt uit:

Bij de financieringsbegroting heb je al kunnen lezen dat Loes geld zal moeten lenen. Het afsluiten van een lening kunnen we vergelijken met het kopen van een spijkerbroek. Spijkerbroeken zijn er in verschillende maten, modellen en kwaliteiten. Aan elke spijkerbroek hangt een ander prijskaartje. Het gaat erom de spijkerbroek te kiezen die het meest bij ons past. Zo is het ook met leningen. We zullen niet alleen het juiste bedrag aan geld moeten aantrekken maar we moeten ook letten op de tijd dat we het geld nodig hebben. Waarom zouden we een lening afsluiten voor tien jaar als het geld slechts een jaar nodig is. Dat kost ons onnodig rente. Het kan ook voorkomen dat we geld voor enkele maanden lenen wat we achteraf enkele jaren nodig hebben. Dit is nog kwalijker. Zo'n lening zal niet op tijd terugbetaald kunnen worden. We moeten dus het juiste geld voor de juiste tijd lenen. Het aantrekken van de juiste hoeveelheid vermogen tegen de juiste tijd noemen we passieve financiering. Het aan te trekken vermogen wordt naar beschikkingsduur, de tijd dat een organisatie aangetrokken vermogen gebruiken mag, ingedeeld:
Eigen Vermogen;
Vreemd Vermogen Lang;
Vreemd Vermogen Kort.

Eigen Vermogen

De bankmedewerker zegt tegen Loes: “De Vaste Activa bedraagt € 107.700. Dit geld zit jaren in de productiemiddelen vast. Je moet deze productiemiddelen dan ook financieren met geld waarover je jaren kan beschikken”.

Een voorbeeld van geld waarover je net zolang mag beschikken als je onderneming bestaat, is het Eigen Vermogen. Het Eigen Vermogen van Loes bedraagt € 33.500. Het bedrag dat Loes aan langdurig vermogen aan moeten trekken bedraagt:

Vreemd Vermogen Lang

Onder Vreemd Vermogen Lang verstaan we het geld dat door derden langer dan een jaar aan de onderneming ter beschikking wordt gesteld. Vreemd Vermogen Lang is te herkennen aan het woord ‘Lening’. Bij het afsluiten van een lening wordt de periode afgesproken dat het geld geleend mag worden. Ook wordt afgesproken wanneer de lening moet worden terugbetaald. Loes kan geld van haar vader lenen. De rest zal ze bij anderen moeten lenen.

Dan moeten ook nog de Vlottende Activa en de Liquide Middelen gefinancierd worden. De bankmedewerker geeft Loes het advies iets meer te lenen. Een lening is goedkoper dan rood staan. Bovendien kan je beter wat geld achter de hand hebben dan je rekeningen niet kunnen betalen. De bank is bereid Loes geld te lenen. Ze maakt de volgende berekening:

De bank is bereid Loes dit geld te lenen.

Banken verstrekken vaak leningen.

Vreemd Vermogen Kort

Onder Vreemd Vermogen Kort verstaan we het geld dat binnen een jaar aan derden moet worden terugbetaald. Voorbeelden van Vreemd Vermogen Kort zijn ‘crediteuren’, ‘te betalen belastingen’, ‘rekening courant krediet’. Loes heeft met leveranciers afgesproken enkele rekeningen later te betalen. Bovendien krijgt Loes (als dat nodig is) toestemming om tot € 20.000 rood te staan op de bankrekening courant. Als dat gebeurt is er dus sprake van rekening courant krediet.

Crediteuren verstrekken krediet.

De investerings- en financieringsbegroting ziet er als volgt uit: