Côte Chalonnaise
Kenmerken van het gebied
Côte Chalonnaise begint direct onder Côte de Beaune, bij het plaatsje Bouzeron. Het gebied is vrij breed en ongeveer 25 kilometer lang. In het zuiden gaat de streek over in de Mâconnais.
Het is een open landschap met behoorlijk grote bodemverschillen. Omdat het terroir hierdoor niet overal geschikt is voor wijnbouw, staan lang niet overal druivenstokken. Je vindt de wijngaarden op hellingen met de juiste ligging op de zon en op een hoogte van 250 tot 370 meter. Het klimaat is hier gemiddeld warmer dan in Côte de Beaune en Côte de Nuits. De druiven rijpen dus beter, waardoor de kwaliteit van de wijnen door de jaren heen stabieler is. Toch hebben de wijnen van Côte Chalonnaise lang niet dezelfde reputatie als de wijnen van Côte d’Or.
Ontwikkeling van wijnbouw in Côte Chalonnaise Het gebied Côte Chalonnaise is genoemd naar de provinciestad Chalon-sur-Saône. Deze stad heeft zelf geen wijngaarden. Wel ligt het aan de bevaarbare rivier de Saône, waardoor Chalon zich al vroeg tot een handelscentrum ontwikkelde. In de negentiende eeuw nam de aanplant van Pinot noir af, en die van Gamay juist toe, vooral voor tafelwijnen. Na de invoering van het AOC-systeem werd de wijnbouw herontdekt. De betere hellingen werden herbeplant met de Pinot noir en de Chardonnay. Bovendien legden de wijnmakers voortaan nadruk op kwaliteit. |
Appellations
De Côte Chalonnaise is bij veel mensen beter bekend als Mercurey, naar de bekendste appellation in het gebied. Veel witte wijnen van de Chardonnaydruif komen uit Rully en vooral Montagny – in Rully is 65 procent van de productie wit; in Montagny 100 procent. Chardonnay groeit er goed, omdat de bodem meer kalk bevat. Bij Bouzeron staat vooral Aligoté.
Rode wijnen komen met name uit Mercurey en Givry: in Mercurey is 95 procent van de productie rood, en in Givry 90 procent. De bodem in deze plaatsen bevat ook kalk, maar daarnaast zit er meer graniet en vooral minder klei in. Hoe meer graniet in de bodem, hoe vaker er Gamay staat aangeplant. Deze dorpen in het gebied hebben een eigen appellation. In het dorpje Buxy is een grote cave coopérative gevestigd. Deze vertegenwoordigt de belangen van meer dan 600 eigenaren, die samen meer dan 700 hectare wijngaard bezitten. De Côte Chalonnaise heeft geen Grands Crus.
Wijngaarden die buiten de omschreven gebieden liggen en daardoor geen recht te hebben op een eigen appellation, komen op de markt met de regionale appellation Côte Chalonnaise. In totaal heeft ongeveer 3600 hectare recht op deze herkomstbenaming, maar daarvan is slechts 800 hectare beplant. Er is dus groei te verwachten in deze regionale appellation. Omdat de Côte Chalonnaise naar kwaliteit streeft, bepaalt een keuringscommissie ieder jaar of een wijn voor deze appellation in aanmerking komt. Niet goedgekeurde wijnen komen op de markt als Bourgogne Pinot noir of Bourgogne Chardonnay, tenminste als ze voor honderd procent van deze druiven zijn gemaakt. Voor rosé wijnen is de AOC Bourgogne rosé clairet Côte Chalonnaise beschikbaar.
a. Regionale appellations
In het volgende overzicht staan de regionale appellations van Côte Chalonnaise.
b. Gemeente-appellations
In het volgende overzicht staan de gemeente-appellations van Côte Chalonnaise.
c. Appellations Premiers Crus
De Côte Chalonnaise heeft zoveel Premiers Crus dat het te ver gaat ze allemaal op te noemen. Bij de gemeente-appellations staat vermeld welke gemeenten Premier Cru wijngaarden hebben.
d. Appellations Grands Crus
De Côte Chalonnaise heeft geen Grands Crus.
Algemene kenmerken Côte Chalonnaise | ||||||
 | Terroir | Bodem | Kalk, klei, graniet | |||
| Klimaat | Gemiddelde temperatuur: 10,7°C
Gemiddeld aantal zonuren: 1800 | |||||
| Belangrijkste druivenrassen | Blauw:
| Wit:
| ||||
 | Wijngaard | Wijngaardareaal | 4000 hectare | |||
| Totale productie | 280.000 hectoliter per jaar | |||||
 | Vinificatie | Soorten wijn | Wit: 30% Rood: 70%
| |||
 | Appellations | Onderverdeling | De appellations zijn gegroepeerd rond de dorpen. | |||
| Indeling in appellations | Regionale appellations Gemeente-appellations Premiers Crus | |||||
Overige wijntypen
De aandacht voor Bourgognewijnen richt zich vaak op de witte en rode wijnen van de Côte d’Or. Toch worden ook daarbuiten prima rode en witte Bourgognes gemaakt. Ze hebben vaak een gunstige prijs-kwaliteitverhouding, ook in de Côte Chalonnaise. Bovendien is dit gebied een belangrijke producent van vooral Aligoté en Crémant de Bourgogne, en in mindere mate van Bourgogne Passe-tout-grains. Dit zijn ook allemaal AOC-wijnen.
AOC Bourgogne Aligoté
De Bourgogne Aligoté is een witte wijn gemaakt van de Aligotédruif. Dit druivenras loopt al vroeg uit en rijpt ook vroeg. Daardoor is hij weliswaar gevoelig voor nachtvorst, maar het voordeel is dat hij ook in jaren met weinig zonuren tot rijping komt. Door de groeiende populariteit van kwaliteitsrassen als Chardonnay en Pinot noir loopt de aanplant van Aligoté terug. Aligotéwijnen drink je jong; ze zijn altijd vrij strak en fris van smaak. Het zijn geschikte wijnen als aperitief of als begeleider van de geitenkaas uit de streek. Ook vermengt men ze met Crème de Cassis. Deze drank heet Kir.
AOC Crémant de Bourgogne
Al sinds het begin van de negentiende eeuw produceert de Bourgogne een mousserende wijn: Crémant de Bourgogne. Het ligt immers niet ver van het Champagnegebied. Daardoor is de productiemethode voor mousserende wijn vrij gemakkelijk overgewaaid naar Bourgogne. Ongeveer de helft van de jaarlijkse Crémantproductie komt uit Côte Chalonnaise, en vooral uit Rully. Het andere grote productiegebied ligt in de buurt van Chablis. De wijnmaker mag voor Crémant de Bourgogne alle toegestane druivenrassen gebruiken, maar de basiswijn moet voor minimaal 30 procent bestaan uit Pinot noir en/of Chardonnay. Men maakt deze mousserende wijn volgens de méthode traditionnelle (zie § 4.5.4). De flesrijping met de tweede gisting duurt minimaal negen maanden. Voordat de wijn op de markt mag komen, moet deze eerst door een proefcommissie worden gekeurd.
Kir en Kir royal Crème de cassis of Crème de framboise is ook een specialiteit van de Bourgogne. Deze likeur wordt gemaakt van zwarte bessen (cassis) of van frambozen (framboise), meestal uit de Hautes-Côtes. De fruitige, zoete smaak van deze bessen combineert prima met wijn van de witte Aligotédruif. Aligotéwijnen hebben meestal een behoorlijk hoog zuurgehalte en geven daarom niet altijd een vriendelijke smaak. Een bodempje crème de cassis kleurt de wijn lichtrood en geeft een volle, licht zoete en fruitige smaak. Hierdoor is deze wijn uitstekend geschikt als aperitief. Dit aperitief is genoemd naar de burgemeester van Dijon die het populair gemaakt heeft: Félix Kir. Hij was van 1945 tot 1968 burgemeester van Dijon: bij zijn aanstelling was hij 69, en hij hield ermee op toen hij 92 was. Voor officiële ontvangsten gebruikte Kir in plaats van de Aligoté de bruisende Crémant de Bourgogne, die hij mengde met crème de cassis. Deze combinatie heet daarom ‘Kir royal’. |
AOC Bourgogne Passe-tout-grains
De Passe-tout-grains is de enige echte assemblagewijn van Bourgogne. Hij bestaat uit twee derde Gamay, aangevuld met een derde Pinot noir. Het druivenras Gamay komt naar het zuiden toe steeds meer voor. In Côte d’Or groeit deze druif weinig, maar in Côte Chalonnaise en Mâconnais des te meer. Nog zuidelijker, in Beaujolais, is Gamay het belangrijkste ras. De oorzaak hiervan is niet alleen het klimaat, maar ook de bodem: in Bourgogne plant de wijnboer Gamay op terreinen met veel graniet. Deze druif geeft veel fruit, kleur en frisheid, die het best tot hun recht komen als de wijn jong wordt gedronken. Het karakter van de Passe-tout-grains zit tussen een beaujolais en een rode bourgogne in.
Chanteflûte Kleine wijngebieden proberen zich te onderscheiden van andere. Mercurey doet dat door zijn Confrérie Saint-Vincent et disciples de la Chanteflûte. Jaarlijks organiseert deze broederschap een strenge keuring van de wijnen van Mercurey: de chanteflûtage. De beste wijnen krijgen het recht op een speciaal genummerd etiket, net als bij de jaarlijkse wijnkeuring op Clos de Vougeot, de tastevinage. Een uitverkoren wijn heet een chanteflûté. |
 Aan de slag met wijn Alles over wijn in één compleet overzicht? |
